VİOP’un çeşit çeşit pozisyon limiti türlerini gelin birlikte öğrenelim..
VİOP’ta 3 çeşit pozisyon limiti bulunur.
- Sicil Bazında Pozisyon Limiti
Sicil bazında pozisyon limitini anlatmadan önce kısaca sicil ifadesine değinmek gerekir. Yatırımcıların Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemine kayıt olduktan sonra kendilerine verilen bir numaradır. Her yatırımcının farklı kurumlarda birden fazla hesabı olabilir ancak her yatırımcının MKK nezdinde tek bir sicili bulunabilir. Yatırımcılar tüm menkul kıymetlerini bu sicil numarası ile MKK sisteminde takip eder.
Sicil’i anladıktan sonra şimdi sicil bazında pozisyon limiti kavramına geçebiliriz.
Sicil bazında pozisyon limiti, Bir sicile bağlı tüm hesaplarda alınabilen, aynı dayanak varlığa bağlı tüm sözleşmeler için aynı yönlü pozisyonların karşılık geldiği azami dayanak varlık sayısıdır.
Limit sicil bazında olduğundan dolayı, yatırımcının tüm aracı kurumlarda bulunan pozisyonlarının toplamını dikkate almaktadır.
Pay vadeli sözleşmeler için ilgili limit fiili dolaşımdaki pay adedinin %3’ü olarak belirlenir. Limitin aşılırsa, Takasbank tarafından genel mektupla diğer sözleşmeler için azami dayanak varlık sayısı veya maktu limit duyurulur. Söz konusu limitler aşılırsa, piyasadaki ilgili dayanak varlığa bağlı sözleşmelerde aynı yönlü toplam açık pozisyonun %10’u üst limit olarak uygulanır.
- Piyasa Bazında Pozisyon Limiti
Piyasa bazında pozisyon limiti, aynı dayanak varlığa bağlı tüm sözleşmeler için piyasadaki açık pozisyon toplamının karşılık geldiği azami dayanak varlık sayısıdır. Pay vadeli sözleşmeler için ilgili limit fiili dolaşımdaki pay adedinin %25’i’dir.
- Üye Bazında Pozisyon Limiti
Üye bazında pozisyon limiti doğrudan yatırımcılarla ilgili değildir. Üye bazında pozisyon limiti, aynı dayanak varlığa bağlı tüm sözleşmeler için bir üyeye bağlı tüm hesaplarda alınabilecek aynı yönlü pozisyonların karşılık geldiği azami dayanak varlık sayısıdır. Limit doğrudan Takas sistemine üyeliği bulunan aracı kurumlar için geçerlidir.