Küresel piyasalarda en çok konuşulan konulardan biri, ABD’nin ekonomiyi bir resesyona girmeden mi yoksa sert bir duruşla mı yavaşlatacağı. Bu tartışmanın merkezinde iki kavram var: Soft landing ve Hard landing.
Aslında uçakların iniş modlarından esinlenen bu terimler, bir ülke ekonomisinin “yavaşlama sürecinin” ne kadar kontrollü olup olmayacağını anlatır.

FED ise son iki yıldır tam olarak bunu yönetmeye çalışıyor:
Enflasyonu düşürmek ama istihdamı ve büyümeyi çökertmeden… yani mümkünse “yumuşak bir iniş” ile.
Peki bu ne anlama geliyor?

Soft Landing Nedir? (Yumuşak İniş)

Soft landing, bir ekonominin yüksek enflasyonu kontrol altına almak için yavaşlatılırken aynı anda resesyona girmemesi, istihdamın güçlü kalması ve büyümenin pozitif devam etmesi anlamına gelir.

Basit anlatımla:

“Ekonomi fren yapıyor ama patinaj çekmiyor.”

FED faizi artırıyor → talep yavaşlıyor → fiyat baskıları düşüyor →
ama → şirketler işçi çıkarmıyor, tüketici harcamaya devam ediyor, ekonomi küçülmüyor.

Soft Landing’in Özellikleri

• Enflasyon kontrollü şekilde geriliyor
• İşsizlik sınırlı artıyor veya yatay kalıyor
• Resesyon yaşanmıyor
• Büyüme düşük ama pozitif
• Talep dengeli şekilde soğuyor

Yani tablo kötü değil; sadece “normalleşme modu” açık.

Hard Landing Nedir? (Sert İniş)

Hard landing, politika faizleri çok hızlı yükseldiğinde veya ekonomik aktivite gereğinden fazla baskılandığında ortaya çıkar.

“Ekonomi yavaşlamıyor; duvara çarpıyor.”

Faiz artışları → talepte sert düşüş → yatırımlar durur → işsizlik artar → büyüme negatife döner → resesyon.

Hard Landing’in Özellikleri

• İşsizlik hızlı yükselir
• Talep ve yatırımlar keskin biçimde düşer
• Ekonomi resesyona girer
• Şirket kârlarında sert bozulma olur
• Tüketici güveni çöker
• Borsalar baskı altında kalır

Hard landing, merkez bankalarının korkulu rüyasıdır, çünkü kontrol edilmesi zordur ve ekonomiyi toparlamak uzun zaman alabilir.

FED Ne Yapmaya Çalışıyor?

Son iki yılda ABD’de yüksek enflasyon, 1980 sonrası en agresif faiz artışı dönemini getirdi. Ancak FED’in temel hedefi şuydu:

“Talebi yavaşlat, enflasyonu düşür, ama işgücü piyasasını çökertme.”

Bunu başarmak için:

• Faizleri kademeli artırdı
• Beklentileri yönetmek için iletişime ağırlık verdi
• Çekirdek enflasyon göstergelerine odaklandı
• İstihdam piyasasının dayanıklılığını test etti
• Bilanço daraltma sürecini kontrollü götürdü

FED’in amacı resesyona neden olacak bir fren yapmak değil;
ekonomiyi gereğinden fazla ısıtan ateşi azaltmak.

Soft Landing Neden Bu Kadar Önemli?

Eğer FED soft landing başarırsa:

• Enflasyon kalıcı şekilde geriler
• Faiz indirimleri daha güvenli başlar
• ABD ekonomisi güçlü dolar – güçlü istihdam ikilisini korur
• Borsalarda uzun vadeli bir ralli zemini oluşur

Soft Landing mi, Hard Landing mi?

Her iki senaryo da hâlâ masada.
Ama FED’in iletişim dili, piyasaların fiyatlaması ve makro veriler, yumuşak iniş ihtimalinin daha ağır bastığını gösteriyor.

Bugün küresel piyasaların bu kadar “datalara hassas” olmasının nedeni de tam olarak bu:
Her güçlü istihdam datası → hard landing ihtimalini yükseltir,
her yavaşlayan enflasyon verisi → soft landing’i destekler.

Yatırımcı için bu süreci izlemek çok kritik, çünkü faiz patikası, dolar hareketi, hisse senedi performansı, tahvil getirileri ve gelişmekte olan ülke piyasaları… hepsi bu inişin türüne göre şekilleniyor.