bru t kar marji ile net kar marji arasindaki fark nedir
Brüt Kar Marjı ile Net Kar Marjı Arasındaki Fark Nedir?

Bir Şirketin Satış Gelirinden Ne Kadar Kar Elde Ettiği Nasıl Anlaşılır?

Bir şirketin yıl içinde yüksek miktarda satış yapması aynı tutarda kar elde ettiği anlamına gelmez.

Satılan ürünlerin üretimi veya tedariki için çeşitli maliyetlere katlanılması gerekir.

Şirketin ayrıca çalışan ücretleri, pazarlama harcamaları, finansman giderleri ve vergiler gibi yükümlülükleri bulunabilir.

Bu giderler satış gelirinden düşüldükçe şirketin elinde kalan kar tutarı değişir.

Gelir tablosunda farklı aşamalarda hesaplanan kar rakamları bu nedenle birbirinden ayrılır.

Brüt kar ve net kar bunların en çok takip edilenleri arasındadır.

Bu tutarlar satış gelirine oranlandığında brüt kar marjı ve net kar marjı elde edilir.

Peki bu iki oran nasıl hesaplanır, aralarındaki farkı hangi giderler oluşturur ve marjların değişimi ne anlama gelir?

Brüt Kar Marjı Nedir?

Brüt kar marjı, şirketin net satışlarından satışların maliyeti çıkarıldıktan sonra geriye kalan tutarın satışlara oranıdır.

Satışların maliyeti üretilen veya satılan mal ve hizmetlerle doğrudan bağlantılı giderleri kapsar.

Üretim yapan bir şirkette hammadde ve doğrudan işçilik giderleri bu kalemler arasında yer alabilir.

Öncelikle net satışlardan satışların maliyeti çıkarılarak brüt kar hesaplanır.

Ardından brüt kar net satışlara bölünür ve sonuç yüzdeye çevrilir.

Örneğin bir şirketin net satışları 1.000 TL, satışların maliyeti ise 600 TL olsun.

Brüt kar 400 TL, brüt kar marjı ise %40 olur.

Bu oran satışların maliyeti düşüldükten sonra her 100 TL'lik satışın 40 TL'sinin brüt kar olarak kaldığını gösterir.

Net Kar Marjı Nedir?

Net kar marjı, şirketin net dönem karının net satışlarına bölünmesiyle hesaplanır.

Net dönem karı bulunurken satışların maliyeti dışında kalan faaliyet giderleri, finansman kalemleri ve vergiler de dikkate alınır.

Bu nedenle net kar marjı şirketin gelir tablosunun daha geniş bir bölümünü kapsar.

Önceki örnekte şirketin 400 TL brüt karı olduğunu varsayalım.

Bu tutardan 150 TL faaliyet gideri düşüldüğünde 250 TL kalır.

Ardından 80 TL net finansman gideri ve 40 TL vergi gideri oluştuğunu düşünelim.

Başka gelir veya gider bulunmadığında net kar 130 TL olur.

Net satışları 1.000 TL olan şirketin net kar marjı bu durumda %13 olarak hesaplanır.

Aynı dönemde brüt kar marjı %40 iken net kar marjı %13 seviyesindedir.

Brüt Kar ile Net Kar Arasındaki Farkı Hangi Giderler Oluşturur?

Brüt kar hesaplandıktan sonra gelir tablosunda faaliyet giderleri dikkate alınır.

Pazarlama, satış, dağıtım ve genel yönetim giderleri bu kalemler arasındadır.

Araştırma geliştirme harcamalarının gider olarak kaydedilen bölümü de faaliyet karını etkileyebilir.

Faaliyetlerden kaynaklanan diğer gelir ve giderler şirketin raporlama yapısına göre hesaplamaya dahil edilir.

Finansman gelirleri, finansman giderleri ve vergi kalemleri de net karın oluşumunda rol oynar.

Bu süreçte faaliyet karı gibi ara göstergeler de hesaplanabilir.

Böylece gelir tablosunun farklı aşamaları şirketin karının hangi maliyetlerden etkilendiğini gösterir.

Brüt Kar Marjı Yüksekken Net Kar Marjı Düşük Olabilir mi?

Bir şirket ürünlerini maliyetine göre yüksek bir fiyatla satıyor olabilir.

Bu durumda brüt kar marjı yüksek seviyede bulunabilir.

Ancak reklam, personel, kira veya yönetim giderleri de yüksekse net kara ulaşıncaya kadar kalan tutar azalabilir.

Şirketin yüksek borç taşıması finansman giderlerinin artmasına da neden olabilir.

Örneğin brüt karı güçlü olan bir şirket yoğun pazarlama harcamaları nedeniyle düşük net kar açıklayabilir.

Buna karşılık brüt kar marjı düşük olan bir şirket yüksek satış hacmi ve sınırlı faaliyet giderleri sayesinde net kar elde edebilir.

Bu nedenle yalnızca brüt kar marjına bakmak şirketin dönem sonunda ne kadar kar yarattığını açıklamak için yeterli değildir.

Kar Marjları Sektörlere Göre Neden Değişir?

Şirketlerin maliyet yapıları faaliyet gösterdikleri sektörlere göre farklılaşır.

Yazılım gibi ek satışların doğrudan maliyetinin görece düşük kalabildiği alanlarda brüt kar marjı yüksek olabilir.

Perakende sektöründe ise yoğun fiyat rekabeti ve yüksek satış hacmi nedeniyle daha düşük brüt marjlarla çalışılabilir.

Sanayi şirketlerinde üretim maliyetleri, yatırım ihtiyacı ve finansman giderleri kar marjları üzerinde belirleyici olabilir.

Aynı sektör içinde bile üretim ölçeği, ürün çeşidi ve satış kanalları marjları değiştirebilir.

Bu nedenle kar marjları karşılaştırılırken benzer iş modellerine sahip şirketler ve şirketin geçmiş dönemleri dikkate alınır.

Brüt Kar Marjındaki Değişim Neden Önemlidir?

Brüt kar marjındaki hareket satış fiyatları ile doğrudan maliyetler arasındaki ilişkinin değiştiğini gösterebilir.

Örneğin hammadde fiyatları yükseldiğinde şirket satış fiyatlarını aynı ölçüde artıramazsa brüt kar marjı daralabilir.

Üretim verimliliğindeki iyileşme veya daha yüksek fiyatlı ürünlerin satış payının artması ise brüt marjı destekleyebilir.

Bu nedenle brüt kar marjının dönemler arasındaki seyri üretim ve fiyatlama koşullarını incelemek için kullanılır.

Tek bir dönemde yaşanan değişim incelenirken ürün karması ve maliyetlerdeki geçici hareketler de dikkate alınır.

Net Kar Marjındaki Değişim Ne Anlatır?

Brüt kar marjı değişmezken net kar marjının gerilemesi faaliyet giderleri veya finansman giderlerindeki artıştan kaynaklanabilir.

Benzer şekilde vergi gideri veya tek seferlik gelir ve giderler de net karı etkileyebilir.

Bu nedenle bir dönemdeki yüksek net kar marjı her zaman ana faaliyetlerden aynı ölçüde güçlü kar elde edildiği anlamına gelmez.

Brüt kar, faaliyet karı ve net karın birlikte takip edilmesi giderlerin hangi aşamada etkili olduğunu daha açık biçimde gösterir.

Bu, sözlüğümüzde bulunan terimlerin sayısı
Bilmediğin terimi hemen ara!